Pages

Showing posts with label ఆవలి ఒడ్డున. Show all posts
Showing posts with label ఆవలి ఒడ్డున. Show all posts

Monday, February 22, 2010


చినుకుల గొడుగు
'వేసవి నాటి ధూళిదుమారాన్ని గుర్తు చేస్తుంది నాకు తొలకరి చినుకు, ఈ చినుకుకు నిరుటి జ్ఞాపకాలేవీ లేవు, ఏడాదంటే గతం తాలూకు ఏ గుర్తుల్నీ మననం చేసుకోలేని విధంగా తర్ఫీదు పొందిన జంతు'వంటాడు ఇజ్రేలీ కవి యెహుదా అమిచా. సరిగ్గా అలాగే ఈ చినుకు ఏ జ్ఞాపకాల తడి అంటని పాలిథిన్ కవరులా నా ముఖాన్ని కమ్ముకుని ఊపిరాడకుండా ఉక్కిరిబిక్కిరి చేస్తోంది.
దారుల మీద శృతి తప్పని చక్రాల జలతరంగిణి, వాహనాలపై వానచినుకుల మాఘమల్హారం. ఫుట్పాత్ నదిలోకి తర్జుమా అవుతోంది. నడిరోడ్డు మీద సముద్రం ఒళ్ళువిరుచుకుంటోంది. డ్రైవర్లు స్టీరింగు పట్టుకున్న సరంగులే అయ్యారు. వంగిన నడుం మీద ఎడమచేతి నుంచి, కుడిచేత్తో ఎదురుగాలిని అదిలిస్తూ, పట్టుతప్పుతున్న కాలిమడమల్ని మందలిస్తూ, వయోభారపు విన్యాసాలకి ఒళ్ళప్పగించిన ఒకానొక ముసలావిడ ఆటోచక్రాల ఆకతాయితనాన్ని తిట్టుకుంటోంది. పిడికిట్లో ముద్దకట్టిన చద్దన్నంలా చలికి వజవజలాడుతున్న ఆమె పాదాల కింద ఏ మాన్హోల్ నోరు తెరచుకుందో, వానంటే నేల మీద నడిచే కృష్ణబిలం. మనిషి లోపలి మనిషిలా, మనిషి లోపలి మబ్బులా నల్లటి చిక్కటి చీకటి వాన, ఏ పేదగుడిసెని ఊడ్చుకు పోవడానికో కన్ను తెరచిన పెనుతుపాను కూనలాంటి చినుకు, వానొస్తే కూలిదొరక్క పస్తులతో ముడుచుకుని పడుకునే బడుగుల ఆకలి కేకల గొంతుని చల్లగా నులిమే హంతకురాల్లాంటి చినుకు, చీకటంటే అర్థం కాని పసి పిల్లల గుండెల్లో ఒంటరితనపు సుడిగుండమై గుక్క పట్టే చినుకు,... అయితేనేం, వరిమళ్ళలో పరమాన్నపు పలవరింతై పులకలెత్తేందుకు పరుగులెత్తుతున్నదీ ఈ చినుకేగా!
చూరుల నుంచి కిందికి జారుతున్న చినుకు, కిందికే జారుతున్న చినుకు..., ప్రతిసారీ అపరిచిత నేస్తంలా పలకరించే చినుకు ఎప్పట్లాగే కిందికే జారుతోంది. పారిపోయేందుకు అవకాశంలేని ఖైదీల్లా వాన తెరల నడుమ రోడ్డు పక్కన చెట్లు. వాటి నీడల తలుపుల్ని తడుతూ, తడుపుతూ, చినుకు..., తలుపు తట్టిన చప్పుడైతే రెమ్మల్ని తెరిచి చూశాయి ఆకులు, ఎదురుగా చినుకు రాలుతోంది. 'అరెరె, కిందపడి పోతోంది, పట్టుకోండి...' అంటూ ఆతృతగా గలగలలాడాయవి! అలికిడికి చుట్టూ ఉన్న చెట్లన్నీ చినుకుపిట్టకి కొమ్మలందించబోయాయి, అయినా కిందికి జారడమే తప్ప, తీగలా పైకల్లుకోవడమెలాగో తెలీలేదు దానికి. చెట్లు చిన్నబోయి తలలు వాల్చాయి. కాలం కూడా ఇంతే, గుప్పెట్లో ఇమడదు. చినుకు జారుతూనే ఉంది, ఇంకెంత సేపు జారాలోనన్న బెంగలేదు, కిందపడి పోతానన్న బెదురు లేదు. రెక్కలున్న ప్రతిదీ పైకే ఎగరాలని ఎవరు చెప్పారు...? అంటూ చినుకు నావైపు క్షణమాత్రం సాలోచనగా చూసింది. ఏమో, నాకు మాత్రం ఏం తెలుసు? ఉన్నత శిఖరాలు, ఉన్నత లక్ష్యాలు, ఉన్నత జీవన ప్రమాణాలు,... అంతా ఉన్నతంగానే ఉండాలని సమాజం నిర్దేశించింది కనుక 'పైకి, పైపైకి...' అన్నదే జీవన సూత్రమైంది. ఈ చినుకు పిట్టని చూశాకే తెలిసింది, పైకెగరడానికి రెక్కలే కావలసి వస్తే, కిందికి జారడానికీ రెక్కలుండాలని! గాలి రెక్కలల్లారుస్తూ చినుకుపిట్ట కిందికి ఎగురుతోంది. ఏదైనా కింద పడిపోతే, 'అరెరే..' అంటూ బాధపడిపోయే మనస్తత్వాన్ని సమాజం నుంచి నేనూ అందిపుచ్చుకున్నాను. అందుకే అప్రయత్నంగా అరచేయి అడ్డు పెట్టి చినుకునడ్డగించాను. అరచేతిలో రాలిన ఒక చినుకు, పది చినుకులై చింది, నన్ను పరిహసిస్తూ, వేళ్ళ సందుల్లోంచి మళ్ళీ జారిపోయింది. చినుకంటే పడిపోవడమే, నేలమీద పతనమై, వాగుగా, వంకగా పరుగులెత్తడమే,... మొలకగా చివుళ్ళెత్తి, ఏపుగా పైకి ఎదగడమే. పడిపోవడమంటే మళ్ళీ నిలుచోవడమే. చినుకంటే వరదగా అంతటినీ తుడిచేయడమే, ఒండ్రుగా నేలని సారవంతం చేయడమే. చినుకంటే సేద్యం, చినుకంటే ఫలసాయం, చినుకంటే ఉప్పెన, చినుకంటే ఉపద్రవం, చినుకంటే ఒకచోట బతుకును ముంచేసి, కాల్చేసే నీటి నిప్పు, మరోచోట పిడికెడు ముద్దయి, ఆకలి నిప్పునార్పే నీటి విత్తనం. చినుకంటే ఖేదం, మోదం కలిసిన కోటికదŠల సంకలనం. కురుస్తున్న వానకి చెవి ఒగ్గండి.., కథాసరిత్సాగరపు చెలియలికట్ట చినుకై చిట్లి, ధారగా హోరుమంటుంది.
అందుకే, ముంచినా, తేల్చినా చినుకును మళ్ళీ మళ్ళీ పిలుద్దాం. రా.., వేసవి నాటి నిప్పుల ఉప్పెన నుంచి కాసింత సేదదీర్చి పో..., 'వానా.., వానా..., వల్లప్పా'లు పాడుకుంటూ మేమంతా చినుకంత పిల్లలమై మళ్ళీ చిగురిస్తాం.., నీ మింటి రాదారిని వదిలి రా, నీ కోసం నేనీ మట్టి మీద ఆకాశాన్నై పరచుకుంటాను.., నెత్తురు మాత్రమే చిందుతున్న ఈ భూమ్మీద చల్లగా కాసిని నీళ్ళనీ చిందించి పో!
-పసుపులేటి గీత

Monday, July 6, 2009

యెహూద అమిచా



ప్రేమా, యుద్ధమూ , చరిత్రా వెరసి యెహూద అమిచా

వ్యావహారిక హీబ్రూ భాషలో కవిత్వం రాసిన తొలి ఇజ్రేలీ కవి యెహూద అమిచా. జర్మనీలో 3, మే, 1924న అమిచా జన్మించారు. ఆయన కుటుంబం 1936లో పాలస్తీనాకి వలస వచ్చింది. రెండో ప్రపంచ యుద్ధంలో బ్రిటీష్‌ యూదు దళాలతోను, 1948లో జరిగిన అరబ్ -ఇజ్రేలీ యుద్ధంలో ఇజ్రేలి రక్షక దళాలతోను కలిసి పని చేశారు. తరువాత హీబ్రూ సాహిత్యంపై కృషి చేశారు. కవిత్వంతో పాటు నవలలు, కథలు కూడా రచించారు. ఆయన రచనలు 37 భాషల్లోకి అనువాదమయ్యాయి. జెరూసలెంలో నివసించిన అమిచా 25, సెప్టెంబర్ , 2000న కాన్సెర్ తో మరణించారు. ప్రేమా, పరిత్యాగం ప్రధాన ఇతివృత్తాలుగా అమిచా కవిత్వ రచన సాగినప్పటికీ, రాజకీయ, చారిత్రక, సామాజిక సమస్యలపై కూడా అమిచా దృష్టి సారించారు. ఆధునిక ప్రేమకవిత్వానికి అమిచా చిరునామాగా మారినప్పటికీ, మానవ జీవన గమనంలోని అన్ని ఇతివృత్తాలను ఆయన సహజంగా, సరళశైలిలో అక్షరీకరించారు. హీబ్రూ భాష అప్పటిదాకా ప్రాచీన గ్రంధాలకే పరిమితమైన పరిస్థితి నుంచి దానిని యూదు ప్రజల మత, సాంస్కృతిక, రాజకీయ అవసరాల మేరకు సరళీకరించి, జన సామాన్యంలో ఆ భాషకు ప్రాచుర్యం కల్పించడంలో అమిచా కృషి ఎన్నదగినది. అమిచా కవితల్లో కొన్నింటికి తెలుగు అనువాదమిది.

నా పడక మీదే మరణించాలన్నది నా కోరిక

గిల్గాల్ నుంచి బయలుదేరిన సైన్యం
రాత్రంతా ప్రయాణించి మృత్యుక్షేత్రానికి చేరుకుంది, అంతే..
పడుగు పేకల యుద్ధభూమిలొ శవాలు దొర్లుతున్నాయి
అయినా, నా పడక మీదే మరణించాలన్నది నా కోరిక
ట్యాంకులో పగుళ్ళలాగా రాక్షసంగా వాళ్ళ కళ్లు
నేనెప్పుడూ కొద్దిమందినే, వాళ్లు మాత్రం చాలా మందే...
నేను జవాబు చెప్పే తీరాలి, వాళ్లు నా తలని ప్రశ్నలతో హింసిస్తారు
అయినా, నా పడక మీదే మరణించాలన్నది నా కోరిక
గిబియోన్‌ ఆకాశంలో సూర్యుడు నిశ్చలంగా ఉన్నాడు,
ఎప్పట్లాగే యుద్ధపిపాసుల్ని ఎండ రెచ్చగొడుతోంది
రక్తమోడిన నా భార్యని నేను చూడలేక పోవచ్చు
అయినా, నా పడక మీదే మరణించాలన్నది నా కోరిక
శామ్‌సన్‌, అతని బలమంతా నల్లని పొడవైన జుట్టులోనే ఉంది
నన్ను అమరుణ్ణి చేయగానే వాళ్ళు నాకు శిరోముండనం చేశారు
ప్రతిఘటించడాన్ని నిర్బంధంగా వాళ్ళు నాకు నేర్పారు
అయినా, నా పడక మీదే మరణించాలన్నది నా కోరిక
ఎక్కడా చోటు లేకపోతే సింహపు గుహలోనైనా
నువ్వు అందంగా జీవించగలవు
ఏకాకిగా చావడానిక్కూడా నేను జంకను
అయినా, నా పడక మీదే మరణించాలన్నది నా కోరిక

చరిత్ర పునరావృతమవుతుందో, లేదో నాకు తెలీదు
చరిత్ర పునరావృతమవుతుందో, లేదో నాకు తెలీదు
నాకు తెలిసినంత వరకు నువ్వు మాత్రం పునరావృతం కావు
నగరం రెండుగా చీలడం గుర్తుంది
యూదులు, అరబ్బులుగా మాత్రమే కాదు
మనం కలిసున్నప్పుడే
నువ్వూ, నేనుగా కూడా నగరం చీలిపోయింది

ప్రమాదాల పూర్ణగర్భాన్ని మనమే పుట్టించాం
మంచుతో ఉష్ణవాసాన్ని నిర్మించుకున్న ఉత్తర ప్రాంతవాసుల్లాగా
మృత్యుశీతల యుద్ధహర్మ్యాన్ని మనమే నిర్మించుకున్నాం
నగరం పునస్సంగమించింది
కానీ అక్కడ మనమిద్దరం కలిసి లేము
ఇప్పుడు నాకు బాగా తెలుసు
చరిత్ర పునరావృతం కాదని
నువ్వు పునరావృతం కావని నాకిది వరకే తెలిసినట్టు!

పర్యాటకులు
వాళ్ళనించి కేవలం సంతాపాన్నే పొందగలం
'హోలోకాస్ట్‌' స్మృతిచిహ్నం దగ్గర
వాళ్ళు బాసినపట్టు వేసుక్కూర్చుంటారు
'వెయిలింగ్‌ వాల్ దగ్గర విషణ్ణ వదనాలతో కనిపిస్తారు
ఆ తరువాత, హోటల్ గదుల్లోని భారీ కర్టెన్ల వెనుక
వాళ్ళు పగలబడి నవ్వుతారు
రాచెల్ , హెర్త్జ్ల్ ల సమాధుల వద్ద వాళ్ళు
మన అమరవీరుల విగ్రహాలతో కలిసి ఫోటోలు దిగుతారు
మన యువకుల్ని చూసి లోలోపలే కుళ్ళుకుంటారు
మన అందమైన యువతుల వెంటపడి చొంగకార్చుకుంటారు
చల్లని నీలి స్నానాల గదుల్లో
త్వరగా త్వరగా తమ లోదుస్తుల్ని ఆరబెట్టుకుంటారు

బరువైన రెండు సంచుల్ని నేలమీద పక్కనే పెట్టుకుని
ఒకనాడు నేను డేవిడ్స్ టవర్ దగ్గర మెట్లమీద కూర్చుని ఉన్నాను
అక్కడికి కొంత దూరంలో తన పర్యాటకులతో కలిసి ఒక గైడ్‌ నిలుచున్నాడు
నా వంక వేలుపెట్టి చూపుతూ,
'అక్కడ రెండు సంచులతో ఒక మనిషి కూర్చున్నాడు, కనిపిస్తున్నాడా...
అతని తలకి కుడివైపున రోమన్ల కాలం నాటి కమానొకటుంది చూడండి' అంటున్నాడు
'అయ్యో అతనెళ్ళిపోతున్నాడు' ఆందోళనగా చెబుతున్నాడు
కానీ, నాకు మాత్రం,
'అక్కడొక రోమన్ల కాలంనాటి కమానుంది చూశారా, అది ముఖ్యం కాదు,
దాని పక్కనే ఎడమవైపున, కొంచెం కిందుగా, తన కుటుంబం కోసం
పళ్ళూ, కూరగాయలూ తీసుకువెళుతూ,
కాస్త సేదతీరడానికి అక్కడే కూర్చున్న మనిషిని చూడండి...' అని
ఆ గైడ్‌ చెప్పగలిగినప్పుడే
ఈ దేశానికి విముక్తి దొరుకుతుందనిపించింది.

-పసుపులేటి గీత